Heeft u vragen over de erfopvolging in Spanje? Geen zorgen, u bent op de juiste plaats. In dit artikel leggen wij u alles uit over de erfopvolging in Spanje.
Toepassing van de Europese Verordening
Sinds de inwerkingtreding van de Europese Verordening is het recht dat op de erfopvolging van toepassing is dat van de lidstaat waar de overledene is overleden, en dat voor al zijn goederen. Door het universele karakter van de verordening kan het toepasselijke recht dat van een lidstaat zijn (een van de 27 staten van de Europese Unie) of van een derde staat.
Voorbeeld : als de heer X, van Belgische nationaliteit, overlijdt in Barcelona waar hij al vele jaren met zijn gezin woonde, dan valt zijn erfopvolging onder het Spaanse recht.
De verordening bepaalt echter dat elke burger tijdens zijn leven het recht kan kiezen dat op zijn erfopvolging van toepassing is. Die keuze kan betrekking hebben op het recht van het land (of van een van de landen) waarvan de persoon de nationaliteit bezit. In dat geval moet het verzoek uitdrukkelijk worden geformuleerd, bijvoorbeeld via een testament dat bij een notaris in het land van zijn nationaliteit wordt neergelegd.
Voorbeeld: een persoon die in Malaga woont en de Belgische en Amerikaanse nationaliteit heeft, kan kiezen tussen drie rechtsstelsels om zijn erfopvolging te regelen : het Spaanse recht als hij niets doet, het Belgische of het Amerikaanse recht als hij dat vermeldt.
Regelgeving in Spanje
Spanje telt zeven verschillende regimes in het erfrecht! Die regimes zijn van toepassing op niet-Spaanse ingezetenen, op elk grondgebied van het land. Bij afwezigheid van een testament waaruit blijkt dat de overledene voor het recht van het land van zijn nationaliteit heeft gekozen, kunnen twee regelgevingen de erfopvolging beheersen:
- het Spaanse burgerlijk wetboek voor 11 autonome gemeenschappen : Andalusië, Asturië, Canarische Eilanden, Cantabrië, Castilië en León, Castilië-La Mancha, Extremadura, Gemeenschap Madrid, Regio Murcia, La Rioja, Valenciaanse Gemeenschap.
- de regelgeving van het foraal recht (derechos forales) of bijzonder recht van de 6 andere autonome gemeenschappen van het land die bevoegdheden hebben op het gebied van burgerlijk recht: Aragón, de Balearen, Catalonië, Galicië, Navarra en Baskenland.
De erfopvolging in Spanje
Er bestaan twee mogelijke scenario's inzake erfopvolging op het Iberisch schiereiland: de erfopvolging met of zonder testament.
De erfopvolging met testament
In Spanje vormt het testament de officiële erftitel. Dit document bestaat in verschillende vormen, maar de meest voorkomende is het authentieke testament (testamento abierto). Het authentieke testament wordt door de notaris opgesteld in de taal van de testator en in die van de notaris, en wordt door de testator en de notaris ondertekend. Bij Secundo laten de meeste van onze klanten, bij de aankoopakte, een authentiek testament bij de notaris opstellen. De kosten voor het opstellen van het testament zijn inbegrepen in de aankoopkosten verbonden aan het gekochte pand.
In Spanje zijn de erfgenamen (herederos) in de eerste plaats de kinderen en afstammelingen, de zogenaamde reservataire erfgenamen (herederos forzosos). Bij afwezigheid van reservataire erfgenamen zijn de erfgenamen of legatarissen de personen die in het testament van de overledene worden aangeduid. Als er geen testament is, worden de erfgenamen door het geldende recht bepaald op basis van de graad van verwantschap met de overledene. Ten slotte worden legatarissen (legatarios) genoemd, de personen die in het testament worden aangeduid om een deel van de erfenis of een legaat (legado) te ontvangen.
De erfopvolging zonder testament
Bij afwezigheid van een testament worden de erfgenamen door de wet bepaald op basis van hun graad van verwantschap met de overledene. En het is de notaris die wordt aangewezen om te verklaren wie de erfgenamen zijn.
Als er geen testament werd opgesteld, stelt het gemeen recht de wettelijke volgorde van de erfgenamen als volgt vast:
- de afstammelingen
- de bloedverwanten in opgaande lijn
- de echtgeno(o)t(e)
- de verwanten tot in de vierde graad
- de Staat
Successierechten
Net zoals in België is elke erfgenaam verplicht de erfbelasting of successierechten te betalen, en dat evenredig met de goederen die hem worden toegewezen. In Spanje bedraagt de termijn voor de betaling van de belasting zes maanden vanaf de datum van overlijden. Er kan echter een verzoek tot verlenging met 6 bijkomende maanden worden ingediend in de eerste vijf maanden van de indieningstermijn.
Het belastingtarief en de fiscale aftrekken variëren naargelang verschillende situaties zoals:
- Spaanse ingezetene of niet
- gemeenschap van de woonplaats van de overledene
- woonplaats van de erfgenaam
- graad van verwantschap met de overledene
- enz.
Belastingvrijstelling voor ingezetenen van de EU
In Spanje hebben zeven autonome gemeenschappen de quasi-afschaffing van de erfbelasting voor ingezetenen van de EU ingevoerd, met een vermindering van 99 % op die belasting als de overleden persoon in een van die gemeenschappen woonachtig is. De gemeenschappen in kwestie zijn de Gemeenschap Madrid, de Canarische Eilanden, Cantabrië, Extremadura, Murcia, La Rioja en Andalusië.
Voorbeeld : de heer X, van Belgische nationaliteit en woonachtig in Madrid, erft het appartement van zijn Belgische ouders die in Madrid woonden. Hij zal slechts 1 % erfbelasting betalen. Zijn broer, die in Namen woont, zal daar ook van genieten. Hun zus daarentegen, die in Berlijn woont, zal onderworpen zijn aan de Duitse erfbelasting in haar geheel, aangezien zij niet in België gedomicilieerd is, het land van herkomst van haar ouders.
Bij de vererving van een onroerend goed moet de notariële akte van aanvaarding van de erfenis worden ondertekend en moeten de successierechten worden betaald. Vervolgens moet de akte worden voorgelegd aan het Eigendomsregister waar het eigendom is ingeschreven, om het op naam van de huidige titularis, dat wil zeggen de erfgenaam, in te schrijven.
Conclusie
Wanneer men beslist om naar Spanje uit te wijken en er onroerend goed te verwerven, mag men de erfrechtelijke aspecten niet verwaarlozen. De Europese verordening heeft de zaken verduidelijkt, maar dat roept toch vragen op. Hoe wenst u uw vermogen te verdelen? Hoe beschermt u uw partner en uw kinderen? De Spaanse wetten verschillen op heel wat punten van de Belgische wetgeving. Uw notaris kan u helderheid verschaffen over de keuzes die u moet maken.
Het onderwerp is complex en men doet er goed aan er op voorhand bij stil te staan om de toepasselijke wetgeving te voorzien. Ten slotte, voor meer informatie over het opstellen van een testament bij de aankoopakte, aarzel niet om ons te contacteren via ons online formulier.